مهربون مثل ... خدا

 امام سجاد (ع) " زیباترین روح پرستنده " تاریخ بشر است .

متن زیر گلچینی از کتاب " زیباترین روح پرستنده " به قلم دکتر علی شریعتی است ( البته با مختصر دخل و تصرف) و بخشی کوچکی از دعای بسیار زیبای صحیفه سجادیه ( دعای 47 ) است. پیشنهاد می کنم کل این دعا را که کمی طولانی است بخوانید نه شتابزده بلکه با دقت و تأنی . شاید روزی به امید خدا گلچین این دعا را طی پستی عرضه کنم .

امام سجاد (ع)  بخاطر سرنوشت تاریخی و اجتماعی خاص شیعه  که مبارزه با دستگاه حاکم بود و همچنین نداشتن هیچگونه وسیله جهاد و نیز نداشتن حق بیان و قلم برای دردهای اجتماعی ٬ شعارهای طبقاتی ٬ اجتماعی ٬ فکری ٬ خواستها و ایده آل ها ٬ اصول عقاید خودش و عرضه کردن اساسی ترین رنج ها و آرزوها بر خودش و دیگران ٬ فرم دعا را بعنوان وسیله جهاد و ارائه بیان و افکار اجتماعی ، رنج ها و دردها و  سرنوشت خاص شیعه ٬ گذشته اش ٬ مصیبت ها ٬ مظلومیت ها و جلادی ها که مجموعا سرنوشت تاریخی شیعه را در تاریخ اسلام شکل میداده ٬ همه آنها در متن دعای شیعی تجلی دارد . نیایش تجلی روح تنها و تنهایی است ، تنها و تنهایی به آن معنی که کسی دور افتاده باشد ، تنهایی به معنی بی کسی نیست به معنی جدایی است ....

بشنو از نی چون حکایت می کند    وز جدایی ها شکایت می کند ....

آدم هایی را دیده ایم که یا دعا می کنند و عمل نمی کنند و یا عمل می کنند و دعا نمی کنند ما اینها را دیده ایم اما زیباترین چهره ها را ندیده ایم که در اوج شعور و آگاهی و در اوج مسئولیت با فداکاری تا قله شهادت رفتند و در همان حال که الهام بخش شهامت و دلیری ، صبر و در اوج نبوغ و شعور بودند ، در همان حال هم عاجزانه و خاشعانه به خاک افتادند و در برابر معبود نیایش کردند

دعا در چهره مردانی  مثل علی ( ع ) زیباست که از شمشیرش مرگ می بارد و از زبانش عاجزانه ناله و از چشمش اشک ، این زیباست .

- خضوع و خشوع در برابر زیبای مطلق ... این واژه هیجان زده ام می کند با این واژه درگیر حسی وصف ناشدنی میشوم ...

پرستش موجب لطافت روح است ... لذت پرستیدن خاص انسان است .

در متن نیایش ، مکتبی است که تجلی گاه عشق و آگاهی نسبت به جهان و عرضه نیازهای بزرگ انسانی است .این کتاب ( صحیفه سجادیه ) ، وسیله چیز خواستن نیست آموزش است  که انسان را ، خدا را ، رابطه انسان با خدا را ، رابطه انسان در جهان را ، در زندگی را و به قول سارتر ، وضعیت انسانی را نشان می دهد .

زیبایی تعبیر ، موسیقی کلام ، لطافت کلماتی که انتخاب می کند مسائلی هستند که باید به دقت مورد مطالعه قرار گیرد ..

اگر روح بتواند در همه قدرت خویش ، در همه تسلط خویش و در اوج قهرمان بودن خودش و ذوالفقار داشتن اش ، در همان جا " سجاد " باشد ، آن است که عالی ترین چهره انسان را نشان می دهد امام از ارزشِ سپاسگذاری می گوید که نعمت بزرگی است که خدا به ما داده که اگر این نعمت را نمی داشتیم مثل حیوان بودیم .. امام سجاد (ع) بجای اینکه امر و نهی کنند وبگویند : شما باید در توحیدتان به اخلاص برسید و توحید خالص داشته باشید ، نه ، بجای این می گوید : " سپاس گذارم که ما را به اخلاص در توحید رسانده است ، و راهنمایی کرد ما را در اخلاص در توحید .

سپاس خدایی را که برای انسان زیباترین زیبایی ها و نیکی های وجود را ، آفرینش را عطا کرده ... خدا به ما همه چی داد و بعد فرمان داد تا میزان اطاعت ما را بیازماید و نهی کرد ما را تا سپاس ما را امتحان کند ( نهانا لیبتلی شکرنا ) از راه فرمانش مخالفت کردیم و به راه دیگری رفتیم ( مخالفنا عن طریق امره ) و بر پشت نهی ها و منهیات تاختیم ...( بعد از اینهمه نعمت که به ما داد ، امر کرد به اطاعت ، اطاعت نکردیم ... مخالفات و منهیات را بیشتر و زودتر از همه انجام دادیم ) اما به عقوبتش پیش دستی و سرعت نکرد ( فلم یبتدرنا بعقوبته ) بلکه با تأنی ، با فرصت و فراغت و تحمل از طریق رحمتش و کرامتش . (بل تانا برحمته تکرما ). و چشم انتظار ماند ( تا شاید برگردیم ) و با حلم بسیار منتظر شد ( تا شاید براه آئیم ) ( و انتظر مراجعتنا برافته حلما ).

و سپاس خداوندی را که این نعمت بازگشت از پلیدی و بدی را به ما داده ، این گریزگاه را داده . این نعمتی است که جز از فضلش سر نمی زند .

و لم یکلفنا الا وسعها ... جز آنچه را که در توانایی ما هست به ما تکلیف نمی کند . حمدا نسعد به فی السعدا ... بازگشت ، کمکی است برای ادای حق .....

دعا از زیر بار درفتن نیست دعا باید تاثیرگذار باشد در اخلاق و رفتارمان ، دعا دست روی دست گذاشتن نیست ، باید تمام تلاشت را بکنی ، دعا مکمل است ...

ـــــــ

ان الانسان لکفور